• จุฬาราชมนตรี / ประธาน กอท.

จุฬาราชมนตรี แช่ม พรหมยงค์
(ซัมซุดดีน มุสตาฟา)

นับตั้งแต่การสิ้นสุดท่านจุฬาราชมนตรี (สอน) ตำแหน่งจุฬาราชมนตรีก็ร้างราไปนานร่วม10ปี ไม่มีการสืบทอดตำแหน่งดังกล่าว แต่ต่อมาในสมัยประชาธิปไตยยุคแรก และเป็นช่วงการเปลี่ยนแปลงการปกครองบ้านเมืองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบประชาธิปไตย

เมื่อ พ.ศ.2488 ได้มีการผลักดันตราพระราชกฤษฎีกา ว่าด้วยการศาสนูปถัมป์ฝ่ายอิสลามขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอนันทมหิดล ซึ่งมี ฯพณฯ นายควง อภัยวงศ์ เป็นนายกรัฐมนตรี ตามพระราชกฤษฎีกานี้ กำหนดให้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงแต่งตั้งจุฬาราชมนตรีขึ้นเพื่อเป็นที่ปรึกษาของพระมหากษัตริย์ เกี่ยวกับกิจการศาสนูปถัมป์ฝ่ายอิสลาม ได้กำหนดให้มีพระบรมราชโองการแต่งตั้งคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยขึ้นคณะหนึ่งเพื่อเป็นคณะผู้ควบคุมการบริหารกิจการศาสนาอิสลามแห่งประเทศไทย และถ้าจังหวัดใดมีประชากรอิสลามมากพอสมควรก็กำหนดให้กระทรวงมหาดไทยแต่งตั้งคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดขึ้น ให้คณะกรรมการกลางอิสลามประจำจังหวัดมีอำนาจในการแต่งตั้งอิหม่าม คอเต็บ บิหลั่น และกรรมการมัสยิดได้ ให้อำนาจหน้าที่ในการควบคุมดูแลการปฏบัติงานของคณะกรรมการมัสยิดและกรรมการมัสยิดในเขตจังหวัดของตนต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2491 ก็ได้มีการเปลี่ยนแปลงอำนาจหน้าที่ของจุฬาราชมนตรีให้เป็นที่ปรึกษาของกรมการศาสนากระทรวงศึกษาธิการ ในกิจการเกี่ยวกับศาสนูปถัมป์ฝ่ายอิสลามเท่านั้น

จุฬาราชมนตรี คนแรกที่ได้รับการแต่งตั้งตามพระราชกฤษฎีกานี้ คือนายแช่ม พรหมยงค์ ซึ่งขณะนั้นท่านดำรงตำแหน่งข้าราชการระดับหัวหน้ากองสังกัดกรมโฆษณาการ

โดยรัฐบาลได้กราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯแต่งตั้งให้ นายแช่ม พรหมยงค์ หรือชื่อตามศาสนาอิสลามว่า ซำซุดดิน บิน มุสตอฟาเป็นจุฬาราชมนตรีตามข้อกำหนดในพระราชกฤษฎีกาดังกล่าว

จุฬาราชมนตรีแช่ม พรหมยงค์ เป็นชาวจังหวัดสมุทรปราการ เป็นบุตรท่านอาจารย์มุสตอฟา พรหมยงค์ ซึ่งเป็นบุคคลที่มีความรู้ด้านศาสนาอิสลามและยังเป็นอาจารย์วิชาการทางศาสนาอีกด้วย

ท่านได้ดำรงตำแหน่งเพียง 2 ปี เท่านั้น ท่านก็ต้องเดินทางออกนอกประเทศด้วยเหตุผลทางการเมือง แต่ในช่วงนั้น ท่านก็ได้พยายามกำหนดแผนการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการบริหารกิจการศาสนาอิสลามไว้เป็นบรรทัดฐานและยังคงถือปฏิบัติมาจนถึงทุกวันนี้

ต่อมาภายหลังท่านได้เดินทางกลับมาในประเทศไทยและพำนักอยู่กับครอบครัวของท่านที่ปากลัด ท่านมีอายุยืนยาวกว่า 90 ปีและท่านได้ถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ.2534 อายุประมาณ 92 ปี นับได้ว่า เป็นจุฬาราชมนตรีคนที่ 10 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์และเป็นจุฬาราชมนตรีคนที่14แห่งราชอาณาจักรไทย